Een GEDCOM-bestand ziet er technisch uit, en daardoor durven veel mensen er niet in te kijken. Dat is jammer, want het is gewone tekst — je kunt het openen en lezen zoals een brief. En het is de enige manier om zeker te weten of bij een overstap naar een ander programma echt alles is meegekomen.
Je hoeft niets te installeren en niets te kunnen programmeren.
Wat je voor je hebt
Exporteer je stamboom uit je programma. Je krijgt één bestand met de extensie
.ged. Open dat, en je ziet zoiets:
0 @I42@ INDI 1 NAME Aeltje /Pelsers/ 1 SEX F 1 BIRT 2 DATE 12 MEI 1698 2 PLAC Zutphen 2 SOUR @S7@ 3 PAGE inv.nr. 3, folio 45 1 FAMC @F9@
Ziet er indrukwekkend uit, maar er zijn maar twee dingen die je hoeft te weten. Daarna kun je alles vinden wat je zoekt.
Het cijfer vooraan geeft aan hoe diep een regel hoort. Een
0 begint iets nieuws — hier een persoon. Een 1 zegt iets over
die persoon. Een 2 zegt iets over de regel erboven: de datum hoort bij de
geboorte, niet bij de persoon. Een 3 hoort weer bij die 2. Zo
is de hele stamboom een lijst met inspringingen.
Het woord in hoofdletters zegt wat de regel betekent. NAME is een naam, BIRT een geboorte, PLAC een
plaats. Zo'n woord heet een tag. Verderop staat een lijst met de tags die je het
vaakst tegenkomt.
De codes tussen apenstaartjes (@I42@, @S7@) zijn interne
verwijzingen: @S7@ betekent "bron nummer 7", die verderop in het bestand
helemaal wordt uitgeschreven. Zo hoeft dezelfde bron maar één keer in het bestand te
staan, ook als vijftig personen ernaar verwijzen.
Openen zonder schade
Sla een GEDCOM-bestand nooit op vanuit Kladblok. Kladblok verandert stilletjes de manier waarop letters met accenten zijn opgeslagen. Doe je dat, dan is elke ë, ij en é in je bestand beschadigd — en dat merk je pas als je het ergens importeert.
Openen en lezen mag gerust. Alleen niet opslaan. Wil je helemaal zeker zitten, gebruik dan Notepad++: dat is gratis, het opent grote bestanden vlot, en het laat je tekst met rust. Op een Mac kun je TextEdit gebruiken, met dezelfde waarschuwing over opslaan.
Maak sowieso een kopie van je export voordat je erin gaat kijken. Dan kan er per ongeluk niets misgaan.
Manier 1: zoeken
De eenvoudigste controle is kijken óf iets erin staat. Open het bestand en druk op Ctrl + F (op een Mac ⌘ + F). Typ het woord waar je naar zoekt en druk op Enter.
Zoek bijvoorbeeld op PEDI, de tag die aangeeft dat een kind geen biologisch
kind is. Krijg je geen enkele treffer terwijl je wél pleeg- of adoptiekinderen hebt
vastgelegd, dan is die informatie niet meegekomen in de export.
In Notepad++ kun je bovendien tellen hoe vaak iets voorkomt: druk op Ctrl + F en klik op Alles tellen. Je krijgt dan direct een aantal te zien.
Manier 2: laten tellen
Wil je precieze aantallen vergelijken, dan kun je de computer laten tellen. Dit is het meest technische onderdeel van dit artikel, en het valt reuze mee: je opent een venster, plakt er één regel in, en er rolt een getal uit. Je hoeft niet te snappen wat je plakt, alleen te weten wat het getal betekent.
Er kan hierbij niets misgaan. Deze regels lezen alleen. Ze veranderen je bestand niet en ze kunnen niets verwijderen.
Op Windows
- Open in de Verkenner de map waar je
.ged-bestand staat. - Klik bovenin op de adresbalk, waar het pad staat. De tekst wordt dan blauw.
-
Typ daar
powershell— de padtekst verdwijnt — en druk op Enter. Er opent een venster met een tekstregel. Dat venster staat al in de goede map. -
Plak een regel uit de tabel hieronder, vervang
stamboom.geddoor de naam van jouw bestand, en druk op Enter. Het antwoord verschijnt op de volgende regel.
Op een Mac
- Druk op ⌘ + spatie, typ "Terminal" en druk op Enter.
-
Typ
cden dan een spatie. Sleep vervolgens de map met je bestand vanuit de Finder het Terminal-venster in: het pad wordt er automatisch ingezet. Druk op Enter. - Plak een regel uit de kolom "Mac / Linux" en druk op Enter.
Wat de woorden betekenen
De tags die je het vaakst tegenkomt. Je hoeft ze niet uit je hoofd te kennen; het is handig om deze lijst erbij te houden als je door een bestand bladert.
| Tag | Betekent |
|---|---|
INDI | Een persoon. Elke persoon begint met zo'n regel |
FAM | Een gezin: een paar met eventueel kinderen |
NAME | Een naam. De achternaam staat tussen schuine strepen |
SEX | Geslacht: M, F of U (onbekend) |
BIRT | Geboorte |
BAPM / CHR | Doop. Er zijn twee tags voor; programma's kiezen verschillend |
MARR | Huwelijk |
DEAT | Overlijden |
BURI | Begrafenis |
DATE | Een datum bij de gebeurtenis erboven |
PLAC | Een plaats bij de gebeurtenis erboven |
SOUR | Een bron, of een verwijzing naar een bron |
PAGE | Wáár in die bron: inventarisnummer, folio, aktenummer |
NOTE | Een notitie |
OBJE / FILE | Een verwijzing naar een scan of foto |
FAMC | Het gezin waarin deze persoon kind is |
FAMS | Het gezin waarin deze persoon partner is |
PEDI | Soort kindrelatie: geboorte, adoptie, pleeggezin |
Woorden met _ | Verzinsels van één programma. Andere programma's negeren ze |
Nuttige controles
Vijf dingen die de moeite waard zijn om na te tellen na een export. De kolom "waar je op zoekt" is wat je in Notepad++ intypt; de twee kolommen daarnaast doen hetzelfde maar tellen meteen.
| Wat je nakijkt | Zoek op | Windows | Mac / Linux | Wat het getal betekent |
|---|---|---|---|---|
| Aantal personen | INDI | (sls '^0 @.+@ INDI' stamboom.ged).Count | grep -cE '^0 @.+@ INDI' stamboom.ged | Je aantal personen. Wijkt dit af van wat je programma toont, dan is er iets groters mis. Sluit je levenden uit bij de export, dan hoort het lager te zijn |
| Scans en foto's | FILE | (sls '^\d+ FILE ' stamboom.ged).Count | grep -cE '^[0-9]+ FILE ' stamboom.ged | Het aantal verwijzingen naar afbeeldingen. Nul terwijl je scans hebt gekoppeld, betekent dat ze niet meekomen |
| Pleeg- en adoptiekinderen | PEDI | sls '^\d+ PEDI ' stamboom.ged | grep -E '^[0-9]+ PEDI ' stamboom.ged | Eén regel per niet-biologische band. Geen enkele regel terwijl je ze wél hebt vastgelegd, betekent dat een pleegkind bij de ontvanger als eigen kind aankomt |
| Vindplaats in de bron | PAGE | (sls '^\d+ PAGE ' stamboom.ged).Count | grep -cE '^[0-9]+ PAGE ' stamboom.ged | Hoe vaak is vastgelegd wáár in een bron iets staat. Blijft dit ver achter bij je aantal bronverwijzingen, dan gaat die informatie niet volledig mee |
| Dopen | BAPM en CHR | (sls '^\d+ (BAPM|CHR)( |$)' stamboom.ged).Count | grep -cE '^[0-9]+ (BAPM|CHR)( |$)' stamboom.ged | Je dopen, over beide tags geteld |
Twee bestanden vergelijken
Eén getal zegt weinig; twee getallen naast elkaar zeggen alles. Dat is de belangrijkste tip uit dit hele stuk.
Stap je over naar een ander programma, voer dan dezelfde controles uit op de export uit je oude programma én op een export uit het nieuwe. Staan er twee keer 8.412 personen, maar de ene keer 1.200 en de andere keer 40 vindplaatsen, dan weet je meteen waar je moet kijken — en aan welke kant het misging.
Doe dat voordat je afscheid neemt van het oude programma. Zolang je beide kanten nog hebt, is een verschil te herstellen. Daarna wordt het een reconstructie.
Wat er zoal verloren kan gaan en waaróm, staat in wat er verdwijnt als je een stamboom overzet.